Loito - burka

Extraio esta imaxe dun arquivo público estadounidense. Por veces, utilizo estas vellas fotografías como materia ou contexto de colaxes dixitais. Gosto de alterar e reconstruir as escenas nas que se representan as persoas como axentes ou doentes sociais. Gústame engadir unha pátina surrealista aos relatos gráficos dos acontecementos que forman parte do imaxinario, estadounidense, neste caso. E dáme igual que sexan imaxes políticas foráneas. A pesar das diferenzas étnicas e histórico-culturais, somos todos bimbios do mesmo cesto. Cal pode ser a diferenza que nos separe? Sempre están os cartos, a ambición, o poder, o amor, a crueldade e a violencia, o diverso suprematismo e os seus matices, a soedade, a guerra... Que sei eu. Máis ca da diferenza son da semellanza. Por iso me serven. Tamén porque o seu acceso é máis doado, todo hai que dicilo.

Ben, como se poderá observar a foto non está alterada. Reproduzo fielmente a estampa que visualicei e descarguei despois do arquivo da Biblioteca do Congreso dos EEUU. Hai algo que me chama a falar. Non é a única, claro está. O Arquivo está composto por numerosísimas fotografías que documentan a historia interna y exterior deste país. Del chegáronnos os arquetipos dos westerns mais tamén o espírito de rebeldía nas formas variadas de rock and roll. O entrañable poeta experimental Nicanor Parra definía con ironía  a EEUU como o único país onde a liberdade era unha estatua.

A fotografía ten máis dun século e foi tirada en Nova Iorque. Consulto en gpt e dáme o dato :

A imaxe, tomada o 21 de maio de 1909 polo prestixioso Bain News Service, amosa a saída da igrexa unitaria Church of the Messiah tras o funeral de Henry Huttleston Rogers, un dos magnates máis poderosos do mundo, socio de John D. Rockefeller en Standard Oil e un dos homes máis ricos da historia dos Estados Unidos. A escena inmortaliza á viúva, Emelie Augusta Randel Hart (Mrs. H.H. Rogers), e ao fillo do magnate, Henry Huttleston Rogers Jr., descendendo as escaleiras do templo rodeados de solemnidade e dunha fortísima expectación mediática.

Trátase, por tanto, dunha escena moi lambona para calquer xornalista. Membros dunha adiñeirada e distinguida familia saen dun templo relixioso onde se ten celebrada a cerimonia funeraria do pater ultrarrico e ultrapoderoso Rockefeller, membro así mesmo dunha elite social autosegregada polos seus excesos clasistas. Nada hai nas imaxes dos homes que nos leven a preguntas. A súa vestimenta, o particular sombreiro, o seu andar.. son arquetipos saturados do rigurosa hipocresía que cultiva o poder. Protéxense da masa e dos medios visuais, para conservar a súa condición de foráneos, de seres alleados e distantes dun olimpo semiterreal.

E elas? Onde están? En que ámbito se moven? Por onde transitan as súas ansias? Polo de pronto, os seus rostros están ocultos á mirada e ao escrutinio do social. Non obstante, esta ocultación engrandece a súa presenza simbólica, por indeterminación, por evocación rutilante, tal como un ambíguo binomio envolto do divino e do terreal, de aparición e da ausencia, de carne e da distancia. A primeira muller transita encapsulada dun espazo alleo a outro. A cidade é un túnel que comunica o seu pazo, a súa cámara real, co templo, os seus dominios paralelos. E tras dela asoman á intemperie dous sacos vitelinos bípedos escuros en descenso. Como se chovera a caldeiros.

Nas fotos populares hai acumulacións. A xente ule, transpira, dá voces, xesticula, fala, berra, mira. Nas da distinción hai ocos, hai profundidade, trázanse as perspectivas. A luz pertence a quen a reclama e se xustifica. Os focos apuntan aos poucos, aos que quixeron separarse para impoñer unha voz. Foron a primeira estirpe do reclamo. O espello sublimado da masa no que nos queremos ver.

O reducido grupo de persoas da foto loce un loito eduardiano severo ou primeiro loito. A viso-invisibilidade fundamental correspóndelle ao burka, marca distintiva inaugural do supremachismo e de todos os seus derivados. Nel se concentra a forza simbólica da foto.